فرومد زادگاه ابن يمين

فرومد زادگاه شاعر بزرگ قطعه سرا ابن یمین

((درا ین روستا دو چیز خودنمایی میکند اول آرامگاه شاعر و دوم مسجد جامع))

  محمود بن يمين الدين فريومدى از شاعران سده هشتم هجرى و از ستايشگران خاندان سربدارى و وابسته بدين خاندان وبسال هفتصد و شصت و نه هجرى درگذشته است.

شنيدم ز گفتار كارآگهان بزرگان گيتى كهان و مهان كه پيغمبر پاك والا نسب محمد سر سروران عرب چنين گفت روزى باصحاب خود بخاصان درگاه و احباب خود كه چون روز محشر در آيد همى خلايق سوى محشر آيد همى منادى بر آيد بهفت آسمان كه اى اهل محشر كران تا كران زن و مرد چشمان بهم بر نهيد دل از رنج گيتى بهم بر نهيد كه خاتون محشر گذر مى‏كند ز آب مژه خاك تر مى‏كند يكى گفت كاى پاك بى كين و خشم زنان از كه پوشند بارى دو چشم جوابش چنين داد داراى دين كه بر جان پاكش هزار آفرين ندارد كسى طاقت ديدنش ز بس گريه و سوز و ناليدنش بيك دوش او بر،يكى پيرهن بزهر آب آلوده بهر حسن ز خون حسينش بدوش دگر فرو هشته آغشته دستار سر بدينسان رود خسته تا پاى عرش بنالد بدرگاه داراى عرش بگويد كه خون دو والا گهر از ين ظالمان هم تو خواهى مگر ستم كس نديدست از اين بيشتر بده داد من چون توئى دادگر كند ياد سوگند يزدان چنان بدوزخ كنم بندشان جاودان چه بد طالع آنظالم زشتخوى كه خصمان شوندش شفيعان او.

 بگاه فقر توانگر نمای همت باش             که گر هيچ ندارندی بزرگ شمارندت

آرامگاه در باطن ساختمان زيباست ولی به هيچ وجه با بافت روستا تطابق ندارد . و شش گوش است و زوايای زيبايي بنا را در برگرفته است . سنگ قبر دارای شش ضلع کوچک است که روی آن نوشته شده است , آرامگاه امير فخرالدين محمد ابن يمين الدين متخلص به ابن يمين دوران زندگی را با کمال مناعت و وارستگی به پايان رسانده است . ديوان کامل او در جنگ سربداران از بين رفت و ديوان ديگری تنظيم کرد که به جای مانده است . سال تولدش برابر با 685 هجری قمری و سال وفاتش برابر است با 769 هجری قمری است.

 این روستا دارای پيشينه تاريخی چند هزار ساله ميباشد که کمتر در مورد سابقه تاریخی آن تحقیق و بررسی شده است .

حال روایتی درباره معجزه حضرت زرتشت‏‎ در این روستای تاریخی :

علي بن زيد بيهقي نوشته است كه : ( زرتشت كه صاحب المجوس بود دو تا طالع اختيار كرد و فرمود تا بدان دو طالع دو درخت سرو بكشتند يكي در ديه كشمر طريثيث ، يكي در ديه ي فريومد و در كتاب ثمار القلوب خواجه ابو منصور ثعالبي چنين آرد كه اين دو درخت گشتاسب ملك فرمود تا بكشتند . المتوكل علي الله جعفربن معتصم خليفه را اين درخت وصف كرده اند و او بناي جعفريه آغاز كرده بود … نامه نوشت به عامل نيشابور خواجه ابوالطيب و به امير عبد الله بن طاهر كه بايد آن درخت ببرند و بر گردون نهند و به بغداد فرستند و جمله شاخهاي آن در نمد دوزند و بفرستند تا درودگران در بغداد ، آن درخت راست بازنهند و شاخها به ميخ بازبندند چنانكه هيچ شاخ و فرع از آن درخت ضايع نشود تا وي آن بيند آنگاه در بنا بكار برند پس گبركان جمله جمع شدند و خواجه ابوالطيب را گفتند ما پنجاه هزار دينار زر نيشابوري خزانه خليفه را خدمت كنيم ، در خواه تا از اين بريدن درخت درگز چه هزار سال زياد است تا اين درخت كشته اند و اين سنه اثنين و ثلاثين و ماتين بود ( 232 هجري قمري ) از آن وقت كه اين درخت كشته بودند تا بدينوقت 1405 سال بود و گفتند كه قلع و قمع اين ، مبارك نيايد و بدين انتفاع دست ندهد پس عامل نيشابور گفت : متوكل نه از آن خلفا و ملوك بود كه فرمان وي بروي رد توان كرد . پس خواجه ابوالطيب امير عتاب بن ورقاء الشاعر الشاين را _ و او از فرزندان عمروبن كلثوم الشاعر بود _ بدين عمل نصب كرد و استادي درودگر بود در نيشابور كه مثل او نبود . او را حسين نجار گفتندي ، مدت روزگار صرف كردند تا اره آن بساختند و اسباب آن مهيا كردند . و استواره ساق اين درخت چنانكه در كتب آورده اند مساحت 27 تازيانه بوده است هر تازيانه رشي و ربعي به ذراع شاه ، و گفته اند در سايه آن درخت زيادت از ده هزار گوسفند قرار گرفتي و وقتي كه آدمي نبودي و گوسفند و شبان نبودي ، و حوش و سباع ، آنجا آرام گرفتندي و چندان مرغ گوناگون بر آن شاخها ماوا داشتند كه اعداد ايشان كسي در ضبط حساب نتواند آورد . چون بيوفتاد در آن حدود ، زمين بلرزيد و كاريزها و بناها بسيار خلل كرد و نماز شام انواع و اصناف مرغان بيامدند چندان كه آسمان پوشيده گشت و به انواع اصوات خويش نوحه و زاري كردند بر وجهي كه مردمان از آن تعجب كردند . و گوسفندان كه در ظلال آن آرام گرفتندي ، همچنان ناله و زاري آغاز كردند و پانصد هزار درم صرف افتاد در وجوه آن تا اصل آن درخت از كشمر به جعفريه بردند و شاخ ها و فروع آن بر هزار و سيصد اشتر نهادند . آن روز كه به يك منزلي جعفريه رسيد آن شب غلامان متوكل را بكشتند و آن ، اصل سرو نديد و از آن برخورداري نيافت . قال علي بن جهم في قصيده السرو يسري و المنيه تنزل … و آن بر يك منزلي جعفريه بماند تا عهدي نزديك و در آن سال والي نيشابور كه آن فرمود و هر كه در آن سعي كرده بود جمله پيش از جولان حول هلاك شد . درودگر و آهنگر و شاگردان و اصحاب نظاره و ناقلان آن چوب ، هيچكس نماندند و اين از اتفاقات عجيبه است .

درضمن در این روستا مسجد جامعی مربوط به دوران سلجوقی است که دارای کاشیکاریهای زیبایی می باشد

اولین با اشعار ابن یمین در سال ۱۸۵۲ به زبان آلمانی ترجمه شد.

 (Ebne Yameen, Amir Fakhroddin (1286-1369